Piekące oczy po dniu przy ekranie? Proste nawyki i kiedy iść do okulisty
Piekące i zmęczone oczy po dniu przy komputerze da się często złagodzić prostymi zmianami w ciągu dnia. Poniżej znajdziesz nawyki, które łatwo wpleść w pracę, oraz sygnały, przy których nie warto czekać.
Po kilku godzinach przy arkuszach i na komunikatorach oczy potrafią piec, a głowa robi się ciężka. Zwykle wystarczy kilka drobnych zmian w stanowisku i w rytmie dnia, żeby poczuć ulgę już po kilku dniach. Warto też wiedzieć, kiedy objawy są sygnałem do wizyty u lekarza.
Dlaczego oczy męczą się przy ekranie
Patrząc w ekran, mrugamy rzadziej niż podczas rozmowy czy spaceru. Łzy rozprowadzają się po powierzchni oka wolniej, więc oko łatwiej wysycha i piecze. Dochodzi do tego długie wpatrywanie się z jednej odległości, praca w słabym albo odbijającym się świetle oraz ciągłe przeskakiwanie wzrokiem między dokumentami a ekranem. Zwykle nie oznacza to poważnej choroby, ale zmęczenie wzroku daje realne objawy: pieczenie, łzawienie, uczucie piasku pod powiekami, czasem ból w okolicy czoła.
Przerwy, które nie wymagają wychodzenia z biura
Często polecaną prostą zasadą jest reguła 20-20-20: co około 20 minut spójrz na coś oddalonego o około 6 metrów, przez mniej więcej 20 sekund. Nie musisz odmierzać czasu co do sekundy. Wystarczy, że zerkniesz w okno albo na ścianę na drugim końcu pokoju, a potem świadomie zamrugasz kilka razy.
Przerwy łatwiej utrzymać, gdy połączysz je z czynnościami, które i tak wykonujesz:
- przy każdym otwarciu nowej wiadomości, zanim odpowiesz, spójrz w dal i zamrugaj,
- po zapisaniu dokumentu wstań po wodę albo podejdź do okna,
- po zakończeniu zadania przeciągnij szyję i barki, to przy okazji przerwa dla oczu,
- ustaw w telefonie przypomnienie co godzinę, ale nie traktuj go jak nakazu. Lepiej mniej, za to regularnie.
Stanowisko pracy: odległość, wysokość i światło
Ekran warto ustawić tak, żeby wygodnie czytać tekst bez pochylania się, mniej więcej na długość wyciągniętej ręki. Górna krawędź monitora powinna być na wysokości oczu lub nieco poniżej, tak aby wzrok lekko schodził w dół. Zamiast przysuwać nos do ekranu, powiększ czcionkę i skalę w ustawieniach.
Światło ma znaczenie równie duże jak ustawienie. Monitor nie powinien stać przed oknem ani tyłem do niego, bo odblaski i silny kontrast męczą wzrok. Jasność ekranu ustaw zbliżoną do otoczenia, tak żeby nie świecił jak latarka w ciemnym pokoju. W ciągu dnia pomaga równomierne oświetlenie pomieszczenia bez ostrych cieni na klawiaturze.
- sprawdź, czy ekran nie odbija okna ani lampy,
- ustaw jasność zbliżoną do otoczenia,
- jeśli pracujesz na kilku dokumentach, ułóż je na wysokości ekranu, żeby nie kręcić szyją.
Jeśli po pracy dokuczają ci też bóle głowy, przeczytaj tekst: Boli głowa po dniu przy komputerze? Co zmienić w stanowisku i kiedy iść do lekarza.
Suche i piekące oczy: co pomaga na co dzień
Gdy oczy są suche, pomaga świadome mruganie, czyli pełne i powolne zamykanie powiek. Dobrze działa też utrzymanie komfortowej wilgotności powietrza w biurze, zwłaszcza w sezonie grzewczym, oraz unikanie nawiewu z grzejnika lub klimatyzacji prosto w twarz. Picie wody w ciągu dnia jest dobre dla ogólnego samopoczucia, ale samo w sobie nie leczy suchości oka.
Jeśli nosisz soczewki kontaktowe, zapytaj okulistę, czy w dni pełne pracy przy ekranie nie warto na kilka dni wrócić do okularów. Krople do oczu bez recepty bywają wygodne, ale ich wybór i częstość stosowania warto skonsultować z farmaceutą lub lekarzem, zwłaszcza gdy objawy wracają.
Kiedy do lekarza, a kiedy wystarczy zmiana nawyków
Jeśli pieczenie i zmęczenie ustępują po wieczornym odpoczynku, zwykle wystarczy poprawić przerwy i stanowisko. Inaczej jest, gdy objawy się utrzymują albo pojawiają się nowe. Poniższa tabela pokazuje, jak je rozróżnić.
| Sygnał | Co zwykle oznacza | Co zrobić |
|---|---|---|
| Pieczenie i zmęczenie pod koniec dnia, ustępujące po wieczorze | zmęczenie wzroku i suchość przy ekranie | przerwy, ustawienie stanowiska, świadome mruganie |
| Rozmazane widzenie, które nie ustępuje po odpoczynku | warto sprawdzić wadę wzroku lub dobór okularów | umów wizytę u okulisty |
| Ból oka, łzawienie i wrażliwość na światło utrzymujące się dłużej | objawy wymagające oceny | skontaktuj się z lekarzem w ciągu dnia |
| Nagła utrata widzenia w jednym lub obu oczach, błyski z ciemną zasłoną, podwójne widzenie, silny ból z wymiotami lub osłabieniem | stan, który może wymagać pilnej pomocy | dzwoń pod 112 |
Najczęstsze pytania
Czy każdy, kto pracuje przy komputerze, potrzebuje specjalnych okularów?
Nie każdy. Decyzję podejmuje okulista po badaniu wzroku. Jeśli masz wadę, warto dobrać okulary do odległości, na jaką patrzysz na ekran, bo zwykłe okulary do czytania nie zawsze wystarczą.
Czy filtry niebieskiego światła rozwiążą problem zmęczenia oczu?
Dowody na to, że filtry same w sobie znacząco zmniejszają zmęczenie, są ograniczone. Najpewniej działają przerwy, dobre ustawienie ekranu i odpowiednia jasność. Jeśli filtr jest dla ciebie wygodny, możesz go używać, ale nie zastąpi on reszty nawyków.
Czy praca na telefonie wieczorem też męczy oczy?
Tak, bo telefon trzyma się blisko twarzy i łatwo patrzeć na niego bez przerw. Te same zasady pomagają: zerkanie w dal, zamruganie i jasność dopasowana do otoczenia. Jeśli dziecko dużo czasu spędza przed ekranem i skarży się na oczy, warto skonsultować to z pediatrą lub okulistą.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Przy chorobach przewlekłych, w ciąży i przy niepokojących objawach zmiany stylu życia skonsultuj z lekarzem.
