Kawa a jelita: duńskie badanie pokazuje zmiany w mikrobiocie. Dlaczego po kawie bywa senność?
Duńscy naukowcy podają, że częste picie kawy wiąże się z innym składem mikrobioty i szybszą pracą jelita grubego, choć badanie nie dowodzi przyczynowości. Senność po kawie tłumaczy m.in. działanie adenozyny i niedobór snu.
Regularne picie kawy może wiązać się ze zmianami w składzie mikrobioty jelitowej i w pracy jelit. Tak wynika z badania naukowców z Uniwersytetu w Kopenhadze, o którym pisze Nauka w Polsce, a które publikuje czasopismo „Gut Microbiology”. Autorzy sugerują, że wyniki mogą pomóc w przyszłości w leczeniu zaparć, ale to na razie wstępne wnioski.
Co wykazało badanie jelit
W badaniu wzięło udział 61 zdrowych dorosłych. Pięćdziesiąt osób połknęło elektroniczną kapsułkę, która przez dziewięć dni mierzyła m.in. czas przejścia przez przewód pokarmowy, temperaturę, pH i skurcze jelit. Osiem dni uczestnicy zapisywali, co jedli i pili. Poziom kofeiny oceniano też na podstawie metabolitów w moczu.
Jak podają autorzy, osoby często pijące kawę (od jednej do pięciu filiżanek dziennie) miały w jelitach większą różnorodność mikroorganizmów niż osoby pijące jej mniej. U tych pierwszych pH w jelicie cienkim było też wyraźnie niższe, czyli odczyn był bardziej kwaśny. Większe spożycie kawy wiązało się z częstszymi skurczami jelita grubego.
Naukowcy zastrzegają, że nie wiadomo, czy niższe pH w jelicie cienkim jest korzystne, czy szkodliwe. Badanie nie pozwala też jednoznacznie stwierdzić, że różnice wynikają wyłącznie z kawy. Główny autor, prof. Henrik Munch Roager, uważa, że kawa może odgrywać tu kluczową rolę, bo wiadomo już, że wpływa na wydzielanie kwasu żołądkowego. Kolejnym krokiem powinno być badanie interwencyjne, w którym kontrolowano by ilość wypijanej kawy.
Dlaczego po kawie bywa senność
Kofeina pobudza układ nerwowy, ale jej działanie bywa u różnych osób odmienne. Jak wyjaśnia Interia Zdrowie, kofeina blokuje receptory adenozynowe w mózgu, a adenozyna uczestniczy w regulacji snu i czuwania. Gdy działanie kofeiny słabnie, zmęczenie wraca, szczególnie u osób, które spały za krótko.
Według tego samego źródła przyczyn senności po kawie może być więcej. Regularne picie kofeiny prowadzi do tolerancji, czyli do słabszego efektu tej samej dawki. Picie kawy późnym popołudniem może utrudniać zasypianie. Słodkie dodatki mogą dawać wahania glukozy, a tempo rozkładu kofeiny zależy od indywidualnych czynników, w tym genów i leków.
Ile kawy to rozsądna ilość
Jak podaje EFSA, do 400 mg kofeiny dziennie nie budzi obaw u większości zdrowych dorosłych, a pojedyncza dawka nie powinna przekraczać 200 mg. Kobiety w ciąży powinny ograniczyć się do 200 mg dziennie. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej podaje, że espresso zawiera około 75 mg kofeiny, cappuccino 103 mg, a americano 143 mg. Kofeina jest też w herbacie, napojach energetycznych i niektórych suplementach.
Specjaliści z Cleveland Clinic, cytowani przez Interię, radzą stopniowo ograniczać kofeinę, bo nagłe odstawienie może dawać bóle głowy, rozdrażnienie i większe zmęczenie. Jeśli zmęczenie utrzymuje się długo mimo odpowiedniego snu, warto zgłosić się do lekarza.
Co możesz zrobić
Jeśli po kawie czujesz senność, zacznij od sprawdzenia, czy śpisz wystarczająco długo. Następnie spróbuj nie pić kawy po południu i zmniejsz ilość dodawanego cukru. Zmiany wprowadzaj stopniowo. Osoby w ciąży, z chorobami przewlekłymi lub z problemami z jelitami powinny omówić zmiany w diecie z lekarzem lub dietetykiem.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Przy chorobach przewlekłych, w ciąży i przy niepokojących objawach zmiany stylu życia skonsultuj z lekarzem.